KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI "KOAH''

KOAH Nedir?
Akciğer hastalığıdır. Kronik iyileşmeyen anlamındadır, obstrüktif tıkayıcı demektir.
Hava yolları akciğerlere hava taşır. Hava yolları bir ağacın dalları gibi uca doğru gittikçe küçülür. Her bir ince dalın sonunda minik baloncuklara benzer çok sayıda hava kesesi vardır. Sağlıklı kişilerde bütün hava yolları açık ve temizdir. Her bir minik hava kesesi havayla dolar. Daha sonra hava çabucak dışarı çıkar.
Sizde KOAH varsa, akciğerlerinizde sorun var demektir
Hava yollarının içi daralır, daha az hava girer, çünkü; Hava yollarının duvarları kalınlaşır ve şişer. Etrafındaki küçük kaslar hava yollarını sıkıştırır. Hava yollarında öksürükle çıkardığınız balgam oluşur. Minik hava keseleri boşalamaz ve akciğerlerinizi aşırı doluymuş gibi hissedersiniz.
Doktorunuz akciğerinizle ilgili sorunlarınızı anlamanıza yardım edebilir. Doktorlar, KOAH' ı iyileştiremezler ama şikayetlerinizin azalmasına yardımcı olabilir ve akciğeriniz-deki zedelenmeyi yavaşlatabilirler. Doktorunuzun dediklerini yaparsanız, nefes darlığınızın azaldığını hissedeceksiniz, daha az öksüreceksiniz, daha güçlü olacaksınız ve daha rahat gezebileceksiniz. Kendinizi daha iyi hissedeceksiniz

Siz ve aileniz KOAH' a karşı neler yapabilirsiniz?
Sigarayı bırakın (çok önemli)
Bütün ilaçlarınızı doktorunuzun söylediği şekilde kullanın. Yılda en az iki kez genel kontrol için doktorunuza gidin. Grip aşısı olup olamayacağınızı sorun. Nefes alıp vermeniz kötüleştiğinde, hemen hastaneye veya doktora gidin Evin havasını temiz tutun. Nefes alıp vermenizi zorlaştıran duman gibi şeylerden uzak durun. Vücudunuzu dinç tutun. Yürüyün düzenli egzersiz yapın ve sağlıklı gıdalar yiyin. KOAH'ınız ağır ise, nefesinizden olabildiğince yararlanın. Evde hayatı mümkün olduğunca kolaylaştırın.

KOAH kimlerde görülür?
KOAH size başkasından bulaşmaz. KOAH yetişkinlerde görülür, çocuklarda değil. KOAH’lı kişilerin çoğu ya halen sigara içmekte olan yada eskiden sigara içmiş olan kişilerdir. Her türlü tütün ürününü içmek KOAH 'a neden olabilir. KOAH'lı bazı kişiler yemek pişirme veya ısınma amacıyla kullanılan fırın, soba gibi araçlardan çıkan dumanla dolu evlerde yaşamışlardır. Bazı KOAH'lı kişiler yıllarca tozlu veya dumanlı yerlerde çalışmıştır.
İlk defa solunum problemleriyle karşılaştıysanız veya bir aydan daha uzun süren öksürüğünüz varsa bir doktora gidin
Çoğu kişi ileri derecede nefes darlığı gelişmeden doktora gitmez. Bu kişiler nefes alıp vermedeki hafif zorlanmaları veya öksürüğü yıllarca ihmal ederler. KOAH'lı kişilerin çoğu 40 yaşın üzerindedir. Fakat 40 yaşından daha genç kişilerde de KOAH görülebilir. Solunumla ilgili probleminiz olduğunda, KOAH için ne kadar erken doktora giderseniz, o kadar iyi olur.
Doktorlar KOAH'ınızın ne kadar şiddetli olduğunu size söyleyebilirler
Doktor sizi muayene edecektir. Bir kaç basit solunum testi yapmanız gerekebilir.
Size sağlığınız ve nefesinizle ilgili, eviniz ve çalıştığınız yerler hakkında sorular soracaklardır.
Eğer KOAH ' ınız çok şiddetli değilse, buna hafif KOAH denir. Eğer KOAH'ınız kötüye gidiyor ise, buna orta şiddette KOAH denir. Eğer KOAH'ınız çok şiddetliyse, buna ağır KOAH denir.
KOAH "spirometre" denilen basit bir solunum fonksiyon testi ile teşhis edilir. Bu test kolay ve ağrısızdır. Sizden "spirometre" denilen alete bağlı plastik bir borunun içine bütün gücünüzle üflemeniz istenecektir.

Akciğerlerinizdeki hasarın hızını yavaşlatmak için siz ve aileniz neler yapabilirsiniz?
Sigarayı bırakın. Akciğerlerinize yardım etmek için yapabileceğiniz en önemli şey budur.
Sigara içmeyi bırakabilirsiniz. Bir doktor yada hemşireden yardım isteyebilirsiniz. Sigarayı bırakmanıza yardım edecek haplar, cilde yapıştırılan özel flasterler hakkında bilgi alabilirsiniz. Sigarayı bırakmak için bir gün belirleyin. Aileniz ve arkadaşlarınıza sigarayı bırakmayı deneyeceğinizi söyleyin. Evde sigara bulundurmamalarını söyleyin. İnsanlara evden uzakta yada dışarıda sigara içmelerini söyleyin. Sigara içme isteğini artıran yerlerden ve kişilerden uzak durun. Evinizdeki kül tablalarını ortadan kaldırın. Kendinizi meşgul edin. Ellerinizi meşgul edin. Sigara yerine kalem tutmayı deneyin. Çok arzuladığınızda, sakız veya kürdan çiğneyin. Meyve veya sebze atıştırın. Su için. Bu dönemde, bir gün boyunca sigarayı bırakmış olmanın yararları konusunda düşünün. Yeniden sigara içmeye başlarsanız, vazgeçmeyin. Yeniden bırakmayı deneyin. Tam olarak bırakana kadar, bazı insanlar pek çok kere bırakmayı dener.
Doktorunuzla görüşün. İlaçlarınızı doktorun söylediği şekilde kullanın. Kontrollerinizi aksatmayın.
Kendinizi iyi hissetseniz bile, yılda iki kez kontrole gidin. Akciğerlerinizin test edilmesini isteyin. Bir doktor yada hemşireye, grip aşısını her yıl nasıl yaptıracağınızı sorun.
Her muayenede ilaçlarınız hakkında konuşun. Doktorunuzdan her bir ilacın adını, ne kadar alınacağını ve ne zaman alınacağını yazmasını isteyin. Her muayeneye gelişinizde ilaçlarınızı yada ilaç listenizi getirin. İlaçların sizdeki etkileri hakkında konuşun. Muayeneden sonra ailenize ilaçlarınızın listesini gösterin. Listeyi evde herkesin bulabileceği bir yerde bulundurun. İlaçlarınız, inhaler, hap veya şurup şeklinde olabilir. Eğer doktorunuz inhaler kullanmanızı söylerse, bir inhalerin nasıl kullanılması gerektiğini öğrenmeniz gerekecektir.

Aşağıdaki tehlike işaretlerinden herhangi birini gördüğünüzde acil yardım isteyin
Konuşmada güçlük, yürümede güçlük, dudakların veya parmak tırnaklarının gri ya da mavi bir renk alması, kalp atışları veya nabızda hızlanma yada düzensizlik, ilacınız uzun süre rahatlatmıyorsa yada etkilemiyorsa, hala hızlı ve zor soluk alıp veriyorsanız
Evin havasını temiz tutun. Nefes alıp vermenizi zorlaştıran duman ve buharlardan uzak durun
Evde duman, buhar ve ağır kokuların bulunmasını önleyin Evinizi boyatmak ve böcekler için ilaçlatmak zorundaysanız, bunları başka bir yerde kalabileceğiniz zaman yaptırın Yemeklerinizi açık bir kapı yada pencere yanında pişirin. Böylece duman ve ağır kokular kolayca dışarıya çıkabilir. Uyuduğunuz yada zamanınızın çoğunu geçirdiğiniz yerin yakınında yemek pişirmeyin. Odun yada gazla ısınıyorsanız, dumanlar çıksın diye bir kapı yada pencereyi aralık bırakın. İçerdeki hava dumanlıysa yada ağır kokular varsa, kapı ve pencereleri açın. Dışarıdaki havanın çok kirli veya tozlu olduğu günlerde pencerelerinizi kapatın ve evde oturun.

Düzenli olarak yürüyüş ve egzersiz yapın
Kol, bacak ve vücut kaslarınızı güçlendirirseniz, daha kolay hareket edersiniz.
20 dakikalık yürüyüşler başlangıç için iyidir Bu egzersizler kollarınızı, bacaklarınızı ve vücudunuzu güçlendirir. Başladığınızda acele etmeyin. Nefesiniz daralınca, durun ve dinlenin.
Yürüyüş yada egzersiz için hoşunuza giden bir yer seçin. Yapmaktan hoşlandığınız egzersizleri bulun. Ailenizden birinden yada bir arkadaşınızdan size katılmasını isteyin.
Doktorunuzla sizin için ne tür egzersizlerin uygun olduğunu konuşun.

Sağlıklı gıdalar yiyin. Sağlıklı bir kiloya gelin
Ailenizden sağlıklı gıdalar alarak ve hazırlayarak size yardımcı olmalarını isteyin. Bol bol sebze ve meyve yiyin. Et, balık, yumurta ve soya gibi proteinli gıdalar alın. Yemek yerken; Yemek yerken nefesiniz daralıyorsa yavaş yiyin. Yemek yerken daha az konuşun. Çabuk doyduğunuzu hissediyorsanız, daha az ama daha sık yiyin. Kilolu iseniz, kilo verin. Eğer kilolu iseniz, nefes alıp vermek ve gezinmek daha zordur. Eğer çok zayıfsanız, kilo almak ve sağlıklı kalmak için ek gıdalar ve içecekler alın.

Eğer KOAH'ınız ağır ise, nefesinizden olabildiğince yararlanın. Evde hayatı mümkün olduğunca kolaylaştırın.
Arkadaşlarınızdan ve ailenizden size yardım etmelerini ve fikir vermelerini isteyin. İşleri yavaş yavaş ve oturarak yapın. Mutfakta banyoda ve uyuduğunuz yerde, ihtiyacınız olan şeyleri kolayca ulaşabileceğiniz tek bir yere koyun. Yemek pişirmek, temizlik yapmak ve diğer günlük işleri yapmak için çok basit yollar bulun. Eşyaları taşımak için tekerlekli küçük bir masa yada el arabası kullanın. Eşyalara uzanmak için uzun saplı bir sopa veya maşa kullanın.
Rahat nefes alabileceğiniz bol elbiseler giyin. Giymesi kolay elbiseler ve ayakkabılar kullanın. Evinizde eşyalarınızı taşımak için başkalarından yardım isteyin; böylece sık sık merdiven çıkmak zorunda kalmazsınız. Okumak için hoşlandığınız ve başkalarını kabul edebileceğiniz bir yer seçin.

Dışarı çıkmak ve uzağa gitmek istiyorsanız, önceden plan yapın.
Kendinizi en iyi hissettiğiniz anda dışarı çıkın veya ziyarete gidin. Çoğu insan ilaçlarını aldıktan hemen sonra kendini çok iyi hisseder. Yemek yedikten sonra dinlenin.
Dışarı çıkışınızı, alınması gereken bir sonraki ilaç dozunun saatinden önce evde olacak şekilde planlayın. Günün yoğun saatlerinde alışverişe çıkmayın. Merdiveni çok olmayan yerlere gidin. Doktorun ve size yardım edebilecek kişilerin telefonlarınızı yanınıza alın. Kendinizi iyi hissetmiyorsanız, ilaçlarınızı da yanınıza alın. İyi bir gün geçirmiyorsanız evde kalın. Uzağa gidecekseniz yada bir günden fazla süren yolculuk yapacaksanız, probleminiz olduğunda yanınızda bulunması gerekenleri doktora sorun.
Bu önemli sağlık sorunun önlenmesi için sigara içimi konusunda önlem alalım. Daha sağlıklı günler dileğiyle Allah’a emanet olun.

Bu sayfayı paylaş |